05. desember 2006
Stjórn Neytendasamtakanna minnir á að alls hafa 27 manns látist í umferðinni á þessu ári. Jafnframt er minnt á að frá árinu 1972 hafa 54 látist vegna umferðarslysa á Suðurlandsvegi og hundruð manna hafa slasast og margir þeirra hlotið varanlega örorku. Áætlað fjárhagslegt tjón á þessu tímabili er um 6.1 milljarður króna. Að mati Forvarnarhúss Sjóvár er meðalkostnaður samfélagsins við eitt tjón á Suðurlandsvegi um 2.4 milljónir króna og er það varlega áætlað. Samkvmt sömu skýrslu er talið að samtals beint tjón og kostnaður samfélagsins vegna þessara slysa sé talið vera um einn miljarður króna á ári á umræddum vegi. Talið er að hægt sé að lækka umræddan kostnað um 500 miljónir króna á ári við vegbætur þegar vegurinn er orðinn tvær akreinar í hvora átt, þ.e. 2+2 vegur. Þannig er ljóst að samfélagslegur kostnaður vegna umferðarslysa nemur háum upphæðum og úrbætur í vegamálum spara samfélaginu verulegar upphæðir, auk þess sem komið er í veg fyrir mannlega harmleiki.
Þrátt fyrir gríðarlega áherslu á auglýsingar opinberra aðila á árinu og á sama tíma og efnt er til átaks þar sem hátt í 40 þúsund manns skrifuðu undir yfirlýsingu þar sem heitið er að bæta hegðun í umferðinni eru dauðaslysin jafn mörg og raun ber vitni. Við dauðaslysin bætast þeir sem hafa slasast alvarlega og búa sumir við varanlega fötlun eftir umferðarslys á árinu. Stjórn Neytendasamtakanna telur að ekki verði unað við þetta ástand.
Fjöldi dauðaslysa og alvarlegra slysa í umferðinni ætti að hringja öllum neyðarbjöllum í slysavörnum og segja ráðamönnum að það verður að breyta stefnu og áherslum í umferðarmálum. Neytendsamtökin hafa áður bent á að aðeins hluti af þeim sköttum og álögum sem lagðir eru á bifreiðar og umferðina fara til umferðarmála. Þannig runnu innan við 30% af þessum sköttum til umferðarmála á árinu 2005.
Það er sorglegt að það skuli þurfa aðstandendur fórnarlamba umferðarslysa til að reka stjórnvöld til aðgerða en það hefur gerst bæði hvað varðar framkvæmdir við Keflavíkurveg og núna síðast Suðurlandsveg. Samgöngur eru samfélagslegt verkefni og samgönguráðherra ætti að hafa það sem forgangsmál að mestu samgöngubætur eigi sér stað á fjölförnustu vegaköflum landsins þar sem slysin eru flest og alvarlegust.
Neytendasamtökin fagna því frumkvæði sem aðstandendur fórnarlamba umferðarslysa, sveitarstjórnarmenn í nágrenni höfuðborgarinnar og aðrir hagsmunaaðilar hafa beitt sér fyrir. Jafnframt fagna þau yfirlýsingu samgönguráðherra um miklar vegabætur á þessum svæðum, bæði norður til Akureyrar og eftir Suðurlandsvegi. Ljóst er að ekkert annað en tvær aðskildar akreinar í hvora átt kemur til greina sem framtíðarlausn á helstu stofnbrautum landsins. Það er nauðsynlegt að íslendingar eigi kost á að aka á nútíma hraðbrautum með aðskildum akbrautum eins og víðast hvar í Evrópu. Vegna veðuraðstæðna og myrkurs er nauðsynlegt að þessir vegir verði upplýstir. Minnt er á mikilvægi góðra umferðarmerkinga á vegum landsins og leggja þarf áherslu á að tryggt sé að upplýsingar um hraðatakmarkanir sem gilda á vegunum séu ávallt ljósar. Neytendasamtökin minna á að allir landsmenn njóta góðs af slíkum vegaumbótum.
Það er löngu tímabært að þingmenn, samgönguráðherra og forsvarsmenn vegamála beiti sér fyrir alvöru stefnubreytingu. Markmiðin verður að setja hátt. Á þingi Neytendasamtakanna á þessu ári var hvatt til aðgerða á sviði umferðarmála með sérstöku tilliti til öryggisþátta. Neytendasamtökin hvetja til að meira af tekjum ríkisins af bílaumferð fari til vegaframkvæmda og að þeim verði forgangsraðað í samræmi við arðsemi og slysavarnir. Neytendasamtökin skora á alþingismenn að beita sér fyrir nauðsynlegum framkvæmdum til að auka umferðaröryggi og fækka hörmulegum slysum og örkumlum á vegunum.
