07. júlí 2008
Á undanförnum vikum hefur nokkuð borið á því að einhverjar ferðaskrifstofur sem selja svokallaðar pakkaferðir, hafa verið að senda út bréf til viðskiptavina sinna þar sem þeim er tilkynnt að ferðin þeirra hafi verið hækkuð. Að því tilefni er ástæða til að fjalla um réttarstöðu neytenda í þeim tilvikum.
Meginreglan um skuldbindingargildi samninga er mjög sterk meginregla sem einungis verður vikið frá með skýrum heimildum í lögum. Það þýðir að þegar neytandi samþykkir að kaupa pakkaferð á einhverju uppgefnu verði, þá skal hann aðeins greiða það verð, nema að skilmálar samningsins kveði með nákvæmum hætti á hvernig ferð geti hækkað.
Í lögum nr. 80/1994 um alferðir er í 7. gr. skýrlega kveðið á um verð það, sem sett er fram í samningum, skuli haldast óbreytt nema því aðeins að þar sé skýrt tekið fram að það geti hækkað og nákvæmlega sé tilgreint hvernig reiknað skuli út breytt verð. Því næst eru tæmandi taldar upp ástæður þess að verð geti breyst, en þær eru vegna breytinga á flutningskostnaði (eldsneyti), ýmsum gjöldum sem greiða þarf í tengslum við flugferðir og að lokum gengi því sem á við um hina tilteknu alferð. Í 2. mgr. 7.gr. áðurnefndra laga er svo tekið fram að síðustu tuttugu daga fyrir brottfarardag má ekki hækka verðið sem í samningi segir.
Ég fékk bréf þar sem að ferðin mín var hækkuð, hver er réttarstaða mín?
Í fyrsta lagi með vísan í meginregluna um skuldbindingargildi samninga og upplýsingaskyldu seljanda er ekki hægt að miða gengisbreytingar frá annarri dagsetningu en þegar ferð er keypt. M.ö.o. ef ég kaupi ferð 1. júní sem verður farin 1. september má ferðaskrifstofan ekki hækka hana vegna gengisbreytinga sem hafa orðið frá því í janúar. Hafa Neytendasamtökin heyrt af dæmum þar sem svipuð vinnubrögð hafa verið viðhöfð, neytandi á ekki að þurfa að sætta sig við svona hækkun hafi upplýsingaskylda verið vanrækt.
Í öðru lagi þá á neytandi rétt á því ef ferð hans er hækkuð að fá nákvæma útlistun á því hvernig hækkunin er reiknuð. Af fyrrnefndum lögum um alferðir má ráða að hækkunin má ekki vera umfram raunverulega kostnaðaraukningu fyrir seljandann.
Í þriðja lagi má ráða það af ákvörðun Neytendastofu í máli nr. 9/2006 að ferð verði ekki hækkuð eftir að hún hefur verið greidd að fullu.
Ég tel að verið sé að ganga á rétt minn, hvað á ég að gera?
Hafi hækkun átt sér stað, beina Neytendasamtökin því til neytenda að hafa samband við seljanda ferðar og fá nákvæman útreikning og forsendur fyrir hækkun. Telji neytandi þær skýringar og þá útreikninga ekki samrýmast framangreindri umfjöllun, þá er næsta skref að krefja seljanda um að hækkunin verði dregin til baka á grundvelli laga nr. 80/1994 um alferðir og með vísan í ákvörðun Neytendastofu nr. 9/2006.
