Brunatrygging fasteigna er lögbundin og verða því allir eigendur fasteigna að kaupa slíka tryggingu. Brunatrygging nær aðeins til elds, sprengingar og eldingar. Tryggingafélag innheimtir samhliða iðgjald vegna náttúruhamfaratryggingar fyrir ríkið.
Tryggingafélag má ekki neita að selja einstaklingi skyldutryggingu nema mjög gildar ástæður séu fyrir hendi. Ef iðgjald skyldutryggingar er ekki greitt getur tryggingafélagið krafist uppboðs á eigninni. Það er vegna þess að það hvílir svokallaður lögveðsréttur á fasteigninni. Það er því mjög mikilvægt að greiða iðgjöld þessarar tryggingar.
Fasteignatrygging bætir tjón á fasteigninni sjálfri til dæmis vegna vatnsleka úr lögnum, óveðurs, innbrota eða annarra óvæntra atvika.
Tryggingin bætir einnig tjón á því sem kallast fastur búnaður, til dæmis gólfefnum, innréttingum, hurðum og gluggum. Við vatnsleka greiðir tryggingin einnig kostnað vegna uppbrots, viðgerða og frágangs til að koma eigninni í sama ástand og fyrir tjónið.
Skilmálar tryggingafélaganna eru mismunandi en ná flestir yfir:
Tryggingin bætir almennt ekki hlutinn sem olli tjóninu til dæmis leka ofninn sjálfan. Þá greiða tryggingafélög yfirleitt aðeins fyrir gólfefni í því rými sem skemmdist, jafnvel þótt sama gólfefni sé á stærra svæði og ekki fáist sams konar gólfefni. Þetta getur leitt til sýnilegs munar milli nýs og eldri gólfefnis.
Samkvæmt lögum er tilkynningarfrestur eitt ár, en skilmálar fasteignatrygginga kveða á um að tjón skuli tilkynna tafarlaust. Ef t.d. vatnstjón verður þarf að kalla tryggingafélagið strax á vettvang til að framkvæma tjónaskoðun og ákveða næstu skref.
Sem eiganda ber þér einnig skylda til að takmarka tjónið og grípa til ráðstafana til að afstýra eða draga úr því. Vanræksla á því getur leitt til lækkunar eða missis bóta. Sérstaklega mikilvægt er að bregðast strax við vatnstjónum til að koma í veg fyrir myglu.
Í fasteignatjónum þarf húseigandi að sanna að tjón hafi orðið og að það falli undir skilmála tryggingarinnar. Það er hægt að gera með ljósmyndum, yfirlýsingum iðnaðarmanna og kvittunum svo dæmi séu tekin.
Ef tryggingafélag hafnar bótaskyldu, t.d. vegna undanþágu í skilmálum, ber félaginu að sanna að undanþágan eigi við.
Dæmi: Ef tjón verður vegna leka frá miðstöðvarofni þarf eigandi að sanna að lekinn hafi verið skyndilegur og óvæntur. Segi tryggingafélagið að lekinn hafi verið langvarandi þarf félagið að sanna það.
Húseigandi krafðist bóta úr vatnstjónstryggingu vegna leka úr gólfhitalögn sem kom í ljós í nóvember 2021. Tryggingafélagið hafnaði bótaskyldu með vísan til langvarandi leka og undanþáguákvæða skilmála tryggingarinnar. Húseigandinn taldi lekann skyndilegan og vísaði til yfirlýsinga frá fagaðila.. Úrskurðarnefnd féllst á að fyrirliggjandi gögn staðfestu að lekið hefði skyndilega úr lögn hússins. Tryggingafélagið hefði ekki lagt fram nein gögn til að hnekkja þeim gögnum sem húseigandinn lagði fram. Bótaskylda úr fasteignatryggingu var því talin fyrir hendi.
Úrskurðarnefnd í vátryggingamálum 24/2022
Ábyrgðartrygging húseiganda er hluti af fasteignatryggingu. Tryggingin bætir tjón sem þú, sem eigandi húss (eða eignarhluta í húsi), gætir borið ábyrgð á vegna:
Sá sem gerir kröfu um bætur úr ábyrgðartryggingu þarf að sýna fram á að tjón hafi orðið. Viðkomandi þarf líka að sýna fram á orsök þess og hver beri ábyrgð á tjóninu, til dæmis að tjónið hafi orðið vegna vanrækslu eða bilunar sem eigandi húss eða húsfélag ber ábyrgð á.
Dæmi: Hluti þaks fauk af fjöleignarhúsi í illvirði og skemmdi bifreið. Eigandi bifreiðarinnar krafðist bóta úr ábyrgðartryggingu húsfélagsins. Tryggingafélagið hafnaði bótaskyldu á þeim grundvelli að tjónið yrði ekki rakið til saknæmrar háttsemi. Úrskurðarnefndin taldi að eigandi bifreiðarinnar hefði ekki sýnt fram á að nokkur á vegum húsfélagsins hefði sýnt saknæma háttsemi sem lyti að frágangi þaksins. Átti bifreiðaeigandinn því ekki rétt á bótum úr ábyrgðartryggingu húsfélagsins.
Úrskurðarnefnd í vátryggingamálum 9/2022
Það getur verið afar kostnaðarsamt að leita með ágreining til dómstóla. Málskostnaðarryggingin (einnig kölluð réttaraðstoðartrygging) greiðir hluta af kostnaði við rekstur dómsmála ef fasteignareigandi lendir í ágreiningi sem tengist fasteigninni, til dæmis vegna gallamáls. Lögmaður þarf að tilkynna tryggingafélaginu um málið og fá fyrirfram samþykki um þátttöku í kostnaði.
Nokkuð strangar reglur gilda um þessar tryggingar. Þeim er meðal annars ætlað að að girða fyrir að fólk „tryggi eftir á“, þ.e. kaupi slíka tryggingu þegar fyrirséð er að leita þurfi til dómstóla með tiltekin mál.
Tímamörk eru þessi:
Tilkynna þarf um málið til tryggingafélags innan árs frá því ljóst var að ágreiningur væri kominn á það stig að úr honum yrði ekki leyst nema fyrir dómstólum sem er yfirleitt síðar en upphaf ágreiningsins sjálfs.
Hvað er bætt?
Málskostnaðartrygging greiðir fyrir eðlilegan og nauðsynlegan lögmanns- og málskostnað upp að ákveðnu hámarki sem getið er um á skírteini tryggingarinnar (á bilinu 2 – 3 milljónir) ef hann fæst ekki greiddur frá gagnaðila eða hinu opinbera. Eigin áhætta eða sjálfsábyrgð er yfirleitt í kringum 20%, þó að lágmarki ákveðin fjárhæð sem einnig kemur fram í skírteini.
Hafa skal í huga að ekki skal samþykkja kostnað nema í samráði við tryggingafélagið og sækja þarf um gjafsókn hjá ríkinu ef mögulegt er. Þá er kostnaður ekki greiddur fyrr en eftir að málinu er lokið fyrir dómstólum.
Þetta vefsvæði er kostað af árgjöldum félaga í Neytendasamtökunum.
Ef þú ert ekki þegar í samtökunum biðjum við þig að íhuga að ganga í þau. Árgjaldið er 7.900 kr.
