Réttindi neytenda

Lög um vátryggingasamninga eru á vef Alþingis, hér.

Réttur til upplýsinga áður en trygging er keypt:

• Viðskiptavinur á rétt á skýrum og skiljanlegum upplýsingum um trygginguna áður en hún er keypt.
• Viðskiptavinur á rétt á að vita hvað tryggingin felur í sér, til hvaða þátta hún nær og hvort hún henti þörfum hans.
• Við tryggingar tengdar fjárfestingum (m.a. sparnaðarlíftryggingar) þarf að upplýsa um áhættu, fjárfestingarleiðir, kostnað og gjöld.

Þarfagreining og ráðgjöf:

• Sá sem selur trygginguna á að spyrja um þarfir kaupanda og leggja mat á það hvaða trygging hentar best.
• Sérstakar reglur gilda um fjárfestingatengdar tryggingar (sparnaðarlíftryggingar), þar sem meta þarf fjárhagsstöðu, áhættusækni og þekkingu kaupanda.

Upplýsingar um seljanda:

• Viðskiptavinur á að fá upplýsingar um hver selur trygginguna (tryggingafélag eða óháður miðlari) og hvort seljandi fái greiðslur/þóknun frá tryggingafélaginu.
• Viðskiptavinur á rétt á að vita hvort ráðgjöfin sé hlutlaus og byggð á samanburði við fleiri tryggingafélög.

Staðlað upplýsingaskjal:

• Á að vera til staðar fyrir allar skaðatryggingar (t.d. ökutækja-, fasteigna- og fjölskyldutryggingar) og hluta persónutrygginga (t.d. sjúkra- og slysatryggingar).
• Skjalið á að vera einfalt, stutt og auðskilið, með yfirliti yfir helstu réttindi og skyldur aðila.

Form upplýsinga:

• Viðskiptavinur velur hvort hann fær upplýsingar á rafrænu formi eða pappír,  á íslensku eða öðru samþykktu tungumáli.
• Viðskiptavinur á ekki að þurfa að greiða fyrir upplýsingarnar.

Réttur til upplýsinga þegar tjón verður:

• Tryggingafélag skal veita neytanda sem verður fyrir tjóni fullnægjandi upplýsingar um bótarétt og sundurliðun á bótum.

Réttur til upplýsinga þegar trygging er endurnýjuð:

• Tryggingafélög skulu upplýsa um nýja valkosti eða viðbótarvernd sem komið hefur til eftir að tryggingin var síðast tekin.

Réttur til að segja upp tryggingu með 30 daga fyrirvara:

• Neytandi má segja tryggingu upp hvenær sem er með 30 daga fyrirvara, miðað við  næstu mánaðamót. Þetta eykur samkeppni tryggingafélaga og gerir neytendum kleift að skipta um félag þegar þeir vilja. 

Skerðing eða niðurfelling bóta

Í vissum tilvikum getur tryggingafélag lækkað eða hafnað greiðslu bóta hafir þú ekki sýnt nægilega aðgæslu eða brotið gegn ákvæðum skilmála. Í þessum kafla er farið yfir þær meginreglur sem gilda um slíka skerðingu eða niðurfellingu bóta og hvaða skilyrði þurfa að vera uppfyllt.

Ásetningur

Tryggingum er ætlað að bæta slys og óvænt tjón en EKKI tjón sem einhver veldur viljandi. Meginreglan er því sú að ef þú veldur tjóni af ásetningi, þ.e. viljandi, þá getur þú ekki gert kröfu um bætur úr tryggingu.

Dæmi um ásetning:

• Að kveikja í fasteign eða bíl með það í huga að fá bætur úr brunatryggingu.
• Að sviðsetja árekstur.

Stórkostlegt gáleysi

Tryggingafélag getur lækkað eða fellt niður bætur ef þú veldur tjóni af stórkostlegu gáleysi. Þetta á bæði við um skaða- og persónutryggingar, þó ekki líftryggingar. Stórkostlegt gáleysi er háttsemi sem telst verulegt frávik frá því sem eðlilegt má telja að þú ættir að sýna í aðdraganda tjónsatburðar. Tryggingafélag þarf að sýna fram á að um stórkostlegt gáleysi hafi verið að ræða. Sú sönnun tekst ekki alltaf.

Dæmi um háttsemi sem getur talist stórkostlegt gáleysi:

• Að aka bifreið eða rafhlaupahjóli undir áhrifum áfengis eða vímuefna.
• Ofsaakstur.
• Að nota farsíma undir stýri. 

Metið er í hverju tilviki hvort háttsemin teljist það alvarleg að hún réttlæti lækkun bóta og hve mikil sú lækkun skuli þá vera.